* قديم هندستان حصو 2
 |
| Ancient India Part 2 |
هندستان جي تاريخ جو آغاز هومو اسيپينز جي انساني سرگرمين کان شروع ٿئي ٿو۔ 75 هزار سال اڳ هومو ايريڪٽس۔ يا انکان به اڳ هوميوڊس سميت 5 لک سال اڳ هومو ايريڪٽس شامل هئا۔ دريا سنڌ جي تهذيب برصغير پاڪ و هند جي اتر اولھ ۾ پلي وڏي ٿي۔ موجوده پاڪستان ۽ اتر اولھ هندستان ۾ 3300 کان 1300 ق۔م ۾ ڏکڻ ايشيا جي پهرين وڏي تهذيب هئي۔ 2600 کان 1900 ق۔م تائين هڙپان دؤر ۾ هڪ جديد ۽ ٽيڪنيڪي اعتبار سان جديد شهري ثقافت تيار ٿي۔ ڪانسي جي دؤر جي هي تهذيب 2 صدي ق۔م جي اختتام کان اڳ ختم ٿي وئي۔ ۽ ان کان بعد آهني ايج ويدڪ تهذيب جو آغاز ٿيو۔ جيڪا هندستاني گنگاٽڪ جي زياده تر ميدانن ۾ ڦهلي۔ ۽ مهاجن پيڊاس جي نالي سان سڃاپجڻ واري وڏي پوليٽريون جي عروج جو مشاهدو ڪيو۔ انهن ئي رياستن مان هڪ (مگڌا) ۾ مهاوير ۽ گوتم ٻڌ 6 يا 5 صدي ق۔م ۾ پيدا ٿيو ۽ پنهنجي شرماني فلسفي جي پروپيگنڊا ڪئي۔
برصغير جو بيشتر حصو موريا سلطنت 4 ۽ 3 صدي ق۔م ۾ فتح ڪيا۔ اڳين 1500 سؤ سالن تائين متعدد بائيي رياستن جي زير اقتدار هندستان جي مختلف حصن تي۔ جنهن ۾ گپتا سلطنت قائم ڪئي۔ ڏکڻ هندستان ۾ چولوڪيا۔ چولاس۔ پلوس۔ پانڊيا ۽ چيراس جو راڄ هو۔ ان دؤر ۾ هندو مذهبي ۽ فڪري طور تي هندستان جو سونهري دؤر هو۔ ان عرصي دوران هندستاني تهذيب۔ انتظاميه۔ ثقافت ۽ مذهب (هندو مت ۽ ٻڌ مت) جي پرچار ايشيا جي بيشتر علائقن ۾ ڦهلجي وئي۔ جڏهن ته ڏکڻ هند جي رياستن جا رومن سلطنت سان تقريبن 77ء کان بحري تجارتي تعلقات هئا۔
دريا سنڌ جي تهذيب هڪ ڪانسي جي دؤر جي تهذيب هئي۔ 3300–1300 ق۔م ميسوپوٽيميا ۽ فرعوني مصر سان گڏ پراڻي دنيا (چلڊ 1950) ۾ ابتدائي تهذيب جو گهوارو هئي۔ انهن ٽنهي مان سنڌ سڀ کان وسيع هئي۔ جنهن جي ايراضي 1.25 ملين ڪلوميٽرن تي محيط هو۔ جنهن ۾ سڀ کان وڌيڪ پاڪستان۔ افغانستان جا ڪجھ حصا ۽ اتر اولھ هندستان شامل آهي۔ هي دريا سنڌ طاسن ۾ پروان چڙهيا۔ جيڪو ايشيا جي وڏن دريائن مان هڪ آهي۔ ۽ گھاگر يا هاڪڙا دريا آهي۔ جيڪو ڪڏهن اتر اولھ هندستان ۽ مشرقي پاڪستان ۾ وهندو هو۔ ٿي سگھي ٿو عروج تي هجي۔ سنڌ جي تهذيب جا رهواسي دستڪاري (ڪارنيلين مصنوعات۔ مهر تراشي) ۽ ڌات ڪاري (ٽامون۔ پتل۔ سيهو ۽ ٽن) ۾ نئي ٽيڪنڪ تيار ڪئي۔ سنڌ جا شهر انهن جي شهري منصوبه بندي۔ بيڪڊ سرن جا گھر۔ پاڻي جي نيڪال جو نظام۔ آبپاشي جو نظام ۽ وڏين رهائشي عمارتن جو جھرمٽ مشهور آهي۔
• ماقبل تاريخ جو عهد (تقريبن 3300 ق۔م تائين)
ڀيم بيٽڪا۔ مدهيه پرديش ۾ موجود درمياني پٿر دؤر جي چٽاني آرٽ جنهن ۾ جھنگلي جانور پنهنجي شڪارين تي حمله آور آهن۔ جن بابت چيو وڃي ٿو ته اهي پينٽنگ 8 هزار ق۔م تائين مڪمل ٿي چڪيون هيون۔ ۽ ڪجھ ان کان به پراڻيون آهن۔
0 Comments